مختصری درباره ی کنترل فاز

منبع : وبلاگ برق صنعتی

http://bargh-gh.blogfa.com

1)      تشخیص قطع یک یا دو فاز

2)      تشخیص جابجایی فازها

3)      قطع مدار در صورت متقارن نبودن ولتاژ سه فاز

4)      اعلام کاهش ولتاژ ( با نشانگر >U )

5)      اعلام افزایش ولتاژ‌ ( با نشانگر

6)      قطع مدار در صورت وجود شوک های ناشی از قطع و وصل متوالی برق

 

عملکرد رله :

پس از وصل شدن سه فاز و نول به ترمینال های L1 و L2 و L3 و MP در صورت مناسب بودن ولتاژها و صحیح بودن توالی فازها نشانگر U روشن می شود در صورت صحیح نبودن توالی فازها ( روشن شدن نشانگر PH ) میتوان با عوض کردن جای دو فاز این مشکل را رفع کرد و بعد از طی شدن زمان تاخیر (حوالی 10 ثانیه) با روشن شدن چراغ RLY کنتاکت 15 رله از 16 قطع و به 18وصل می شود.

در صورت بروز هر گونه اشکالی در شبکه نشانگر مربوط به آن اشکال روشن میشود ( برای مثال برای خطای دو فاز شدن و جابجایی فاز چراغ PH و برای افزایش یا کاهش ولتاژ چراغ های U روشن می شود ) و با خاموش شدن نشانگر RLY رله داخلی قطع می شود. ( اتصال 15 از 18 جدا شده و به 16 وصل میشود )

 

تنظیمات رله :

بر روی اغلب کنترل فازها دو پیچ تنظیم وجود داردکه کاربرد آنها را شرح می دهیم:

زمان عکس العمل : با این پیچ تنظیم می توان زمان تاخیر در قطع را تنظیم نمود که از آن برای پوشش دادن زمان استارت وجلوگیری از عمل رله در مواقع نامطلوب استفاده میشود.

1-      حساسیت قطع فاز : با این پیچ تنظیم می توان نامتقارنی و ولتاژ برگشت را جهت قطع خروجی انتخاب کرد. ( در اکثر موارد حساسیت بین 15 تا 20 درصد مناسب است اما در موتور هایی که ولتاژ برگشت زیادی دارندمی توان از حساسیت 5 درصد استفاده کرد و در صورتی که عدم تقارن ولتاژ موجود در شبکه مزاحم عمل عادی رله باشد می توان از حساسیت های 25 تا30 درصد استفاده کرد.)

در انتها برای اطمینان از صحت تنظیم رله می توان در حالی که موتور در حال کار است فیوز یکی از سه فاز را قطع کرد تا شبکه دو فاز شود و رله کنترل فاز عمل کند.

باتشکر از منبع مطلب فوق

مدار کنتاکتوری چپ گرد راست گرد

عملکرد مدار: پس از فشردن دکمه شستی I بوبین کنتاکتور K1M تحریک می گردد

پس کنتاکتور K1M بسته میشود وموتور را در جهت عقربه های ساعت( راست گرد )به گردش در می آورد و پس از اینکه دکمه شستی I رها شد کنتاکت خود نگهدار K1Mکنتاکتور را در حالت بسته نگه می دارد وکنتاکت بسته K1M از اتصال کنتاکتور K2M  به صورت همزمان جلو گیری میکند.

زمانیکه دکمه شستی II فشرده شود کنتاکتور K2M بسته شده و موتور در جهت خلاف عقربه های ساعت ( چپ گرد ) به گردش در می آید. با توجه به مدار میتوان در یافت که قبل از تغییر جهت چرخش موتور باید کلید STOP (شستی O ) را فشرد در غیر این صورت امکان تغییر جهت گردش موتور وجود ندارد.

جهت ایمنی بیشتر در این مدار از شستی STOP-START دوبل استفاده شده است تا از تحریک هر دو کنتاکتور با هم و در نتیجه اتصال دو فاز مختلف در مدار قدرت جلو گیری شود.

مدار کنتاکتوری چپ گرد راست گرد

عملکرد مدار :

با فشار دادن دکمه شستی I تایمر K1T و کنتاکتور K3M تحریک می شوند بنابراین K3M بسته شده و ولتاژ را به کنتاکتور اصلی ( K1M ) می رساند کنتاکتورهای K1M و K3M از طریق دو کنتاکت باز K1M ( کنتاکت های نگهدارنده)در حالت تحریک باقی میمانند وموتور در وضعیت ستاره قرار می گیرد.

زمانی که زمان تنظیم شده تایمر K1T سپری شود کنتاکت بسته K1T باز شده و K3M راقطع میکند و سپس کنتاکت باز K1T بسته شده و کنتاکتور K5M راتحریک می کند برای حفاظت بیشتر مدار کنتاکت معمولا بسته K5M نیز مدار K3M راباز می کند در این حالت موتور در وضعیت مثلث قرار میگیرد و با ولتاژ کامل به کار خود ادامه می دهد.

برای قطع مدار در این حالت باید شستی O فشرده شود و یا فیوز یا رله های امنیتی مدار عمل کنند.

عملکرد مدار :

با فشرده شدن دکمه شستی I کنتاکتور K1M تحریک می شود و با بسته شدن تیغه های باز این کنتاکتور K5M و K1T نیز تحریک می شوند و نیز خود را در حالت تحریک ابقا می کند وموتور شروع به گردش بطور ستاره راستگرد می کند در این حالت پس از سپری شدن زمان تنظیم شده تایمر عمل کرده وبا باز کردن تیغه بسته و سپس بستن تیغه باز (برای ایمنی بیشتر از تیغه های K5M و K3M استفاده شده است ) موتور را به حالت مثلث (ولتاژ کامل) راه اندازی می کند.

 برای تغییر جهت چرخش موتور به چپ گرد با توجه به اینکه از START-STOP دوبل استفاده شده است می توان مستقیما دکمه شستی II را فشرد تا مانند حالت قبل و این بار موتور به صورت ستاره چپ گرد شروع به کار کند وسپس مثلث .

برای قطع کامل مدار میتوان از شستی STOP استفاده کرد.